|
Mütareke'nin İmzalanmasının
Nedenleri
1. Bulgaristan'ın yenilmesi
üzerine; Alman yardımının kesilmesi
2. Anadolu'da silah ve cephane
sıkıntısı çekilmesi
3. Askere alınacak insan
kalmaması
4. Wilson İlkeleri'ne umut
bağlanması
5. Halk ve ordunun savaştan
bıkması
Mütareke'nin Maddeleri
Egemenlik Haklarını Sınırlayan
Maddeler
1. Karadeniz'e geçiş için
Çanakkale ve İstanbul Boğazları açılacak ve Karadeniz'e serbestçe geçiş
sağlanacak, Çanakkale ve Karadeniz istihkamları İtilaf Devletleri tarafından
işgal edilecek.
2. İtilaf Devletleri
güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi bir
bölgeyi işgal edebilme hakkına sahip olacak.
3. Altı Vilayet adı verilen
Van, Bitlis, Erzurum, Diyarbakır, Elazığ, Sivas vilayetlerinde bir kargaşalık
olursa, İtilaf Devletleri bu vilayetleri işgal edebilecek
4. Hükümet haberleşmesi
dışında, telsiz, telgraf ve kabloların denetimi İtilaf Devletleri'ne
geçecek.
Askeri Sınırlamalar Getiren
Maddeler
1. Sınırların korunması ve iç
güvenliğin sürdürülmesi için gerekli askeri kuvvetlerin dışındakiler terhis
edilecek
2. İtilaf Devletleri'nin bütün
esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul'da teslim edilecek. Buna
karşılık Türk esirleri İtilaf Devletlerinin elinde
korunacak.
3. İran içlerinde ve
Kafkasya'da bulunan Osmanlı kuvvetleri işgal ettikleri yerlerden geri
çekilecek.
Ekonomik Sınırlamalar Getiren
Maddeler
1. İtilaf Devletleri, Osmanlı
tersane ve limanlarındaki vasıtalardan yararlanabilecek
2. Bütün demiryolları, İtilaf
Devletleri tarafından kontrol edilecek
3. İtilaf Devletleri, kömür,
mazot ve yağ maddelerini Türkiye'den sağlayacak.
Mütareke'nin Sonuçları
1. İtilaf Devletleri önceden
imzaladıkları gizli antlaşmaları uygulamaya koydular.
2. Osmanlı Devleti'nin Boğazlar
üzerindeki egemenliği sona erdi.
3. Yedinci madde uyarınca
işgaller başladı.
4. Osmanlı Devleti fiilen sona
erdi.
5. Osmanlı topraklarında
Suriye, Lübnan ve Irak gibi devletlerin kurulmasına zemin
hazırlandı.
6. İşgallere karşı bölgesel
direnme cemiyetleri kuruldu.
7. Padişah Mebuslar Meclisi'ni
kapattı.
İtilaf (Uzlaşma-Anlaşma) Devletleri
İngiltere, Rusya, Fransa,
Sırbistan, Belçika, Lüksenburg, Karadağ, Japonya, İtalya, Portekiz, Romanya,
A.B.D., Yunanistan, Brezilya ve Çin gibi bir çok devletin katıldığı bir
topluluktu.
I. Dünya Savaşı Sırasında
İmzalanan Gizli Antlaşmalar
Bu antlaşmalar Birinci Dünya
Savaşı sırasında Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla yapılmıştır. Bu
antlaşmaların başlıcaları şunlardır :
Sykes-Picot Antlaşması (1916) :
Bu antlaşma ile Osmanlı toprakları Rusya, Fransa ve İngiltere arasında
paylaştırılmıştır.
Mac-Mahon Antlaşması (1916) :
Mısır'daki İngiliz valisi Mac-Mahon ile Hicaz Emiri Hüseyin arasında imzalandı.
Arapların Türklere karşı ayaklanması halinde, Arap bağımsızlığının onaylanacağı
kabul edildi.
Londra Antlaşması (1915) :
İtalya'nın İtilaf Devletleri'nin safına geçmesi nedeniyle imzalandı. On iki Ada
İtalya'ya verildi. İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi üzerindeki hakları kabul
edildi.
Saint Jean de Maurienne (1917)
: İtalya'ya Anadolu'nun Güneybatısı'nın büyük bir kısmı
verilmişti.
|