|
II. Meşrutiyet'in İlan Edilme
Nedenleri
İç Nedenler
II. Abdülhamit'in II. Meşrutiyet'in İlanını Kabul
Etmesinin Sebepleri :
1. İttihat ve Terakki
Cemiyeti'ne bağlı olan bazı subayların Rumeli'de
ayaklanması
2. Tahta, Osmanlı hanedanından
başka bir kişinin geçeceği söylentisi
3. Serez'den bir ordunun
İstanbul'a yürüyeceğine dair padişaha gelen telgraf
4. Ordu ve halk arasında isyan
belirtilerinin ortaya çıkması
Dış Etkenler
En önemli dış etken "Reval
görüşmesi" dir.
Reval Görüşmesi'nde şu kararlar
alınmıştır:
1. Ruslar, Balkanlar'da serbest
bırakılacak
2. İstanbul ve Boğazlar Ruslara
verilecek
3. Makedonya Bölgesi'nde
ıslahat yapılacak
İttihat ve Terakki Cemiyeti
İstanbul'da Askeri Tıbbiye
öğrencilerinden İbrahim Temo, Abdullah Cevdet, İshak Sükuti, Mehmet Reşit ve
Hüseyinzade Ali tarafından 1889 yılında gizlice kurulan cemiyet, aynı yıl,
Paris'teki Jön Türkler ile temas kurup "Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti"
adını benimsedi. II. Abdulhamit döneminde üyelerin çoğu tutuklandı ve sürgün
edildi. Bundan sonra yurt dışında örgütlenen cemiyet, 1908 tarihinde II.
Abdulhamit'in Kanun-i Esasi'yi yeniden yürürlüğe koymasını
sağladı.
Bu arada cemiyet adını "Osmanlı
İttihat ve Terakki Cemiyeti" ne çevirdi. 31 Mart'ta meydana gelen İttihat ve
Terakki karşıtı hareket ve 1911 Trablusgarp Savaşı ile aynı yıl kurulan
muhalefet partisi "Hürriyet ve İtilaf Fırkası", yönetimin iktidarını
sertleştirmeye başlamasına yol açtı. 23 Ocak 1913 tarihinde yönetimi ele
geçirmek amacıyla Babıali Baskını'nı gerçekleştiren İttihat ve Terakki Partisi
bilfiil ülke yönetimine el koydu. 1913-1918 yılları arasında ülke "İttihat ve
Terakki Partisi" yönetimi altında bulundu. Parti ileri gelenlerinden Enver
Paşa'nın Alman yanlısı siyaseti yüzünden Birinci Dünya Savaşı'na giren Osmanlı
Devleti, savaşın sonunda yenik düştü. 14 Kasım 1918'de Cemiyet kendini feshetti
ve yerine "Teceddüt Fırkası" kuruldu.
II. Meşrutiyet'in İlan
Edilmesi
II. Abdülhamit, 1876'da I.
Meşrutiyet'i ilan etti.
Osmanlı Devleti anayasal bir
döneme girdi, fakat, yetki yine padişahtaydı.
II. Abdulhamit, 93 Harbi'ni
bahane ederek Mebuslar Meclisi'ni kapattı.
Böylece; I. Meşrutiyet dönemi
sona erdi.
"İstibdat Dönemi" başlamış
oldu.
1889'da "İttihat ve Terakki"
gizli olarak kuruldu.
II. Abdulhamit'e muhalif
harekete Genç Türk (Jön Türk) hareketi denildi.
24 Temmuz 1908'de anayasa
yeniden yürürlüğe konuldu.
Bu anayasa ile meclisin
yetkileri artırıldı.
İlk kez, siyasi parti kurmak
serbest oldu.
İttihat ve Terakki Partisi
dışında "Ahrar Partisi" de kuruldu.
31 Mart 1909'da, II. Meşrutiyet
yönetimine karşı isyan çıktı.
II. Abdülhamit tahttan
indirilerek, yerine Sultan Mehmet Reşat geçti.
Kanun-i Esasi'de Yapılan
Değişiklikler
Hükümet meclise karşı sorumlu
olacak.
Padişahın meclisi kapatma
yetkisi; Ayan Meclisi'nin onayına bağlı olacak.
Milletvekilleri, kanun teklifi
için padişahtan izin almayacak.
Padişah, Yasalrı en geç iki ay
içerisinde onaylayacak ve geri meclise gönderecek.
Toplantı ve dernek kurmak
serbest bırakılacak.
Padişahın kişileri sürgün etme
yetkisi olmayacak.
Uluslarası antlaşmalar meclis
tarafından onaylanacak.
Nazırlar (Bakanlar) Sadrazam
(Başbakan) tarafından belirlenecek.
93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus
Savaşı)
1876 yılında, Avrupalı
Devletlerin Balkanlar'da kalıcı çözüm bulmak amacıyla topladıkları İstanbul
Konferansı'nda Balkanlar konusunda ağır şartlar getirilmesi üzerine, Osmanlı
Devleti şartları kabul etmemiş, daha sonra düzenlenen Londra Konferansı da aynı
şekilde sonuçlanmıştı.
İki konferansta da Osmanlı
Devleti'nin şartları kabul etmemesi üzerine, Rusya 1877 yılında Osmanlı
Devleti'ne savaş açmıştı. Bu savaşta Plevne savunması ile Gazi Osman Paşa üyük
kahramanlıklar göstermiş, fakat Rusların, Yeşilköy'e kadar ilerlemelerine engel
olunamamıştı. Bunun üzerine padişah II. Abdülhamit, barış isteğinde bulunmuş ve
3 Mart 1878'de Yeşilköy (Ayestefanos) Antlaşması
imzalanmıştı.
Genç Türkler (Jön Türkler)
Tanzimat döneminin sonlarına
doğru, bazı Osmanlı aydınları (Namık Kemal, Şinasi, Ziya Paşa, Hüseyin Avni
Paşa) Genç Osmanlılar adıyla bir cemiyet kurdular. Bunlar; Osmanlı ülkesinde
yaşayan herkesin, din, dil, ırk farkı gözetmeksizin eşit tutulması halinde
azınlıkların ayrılmaktan ve devlet kurmaktan vazgeçeceklerini savunuyorlardı. Bu
düşüncelerinin uygulanabilmesi için de; Meşrutiyet'in ilan edilmesi, temel hak
ve özgürlüklerin bir anayasa ile korunması gerektiğine inanıyorlardı. Bu nedenle
II. Abdülahamit'e baskı yapıp 1876 yılında Meşrutiyet'in ilanını
sağladılar.
|