|
(PRESENT PERFECT TENSE)
"yapmışımdır" ya da "yapmış bulunuyorum" gibi ifadeler için kullanılır.
"Yapmışım" ifadesi, söz konusu eylemin ya da durumun
geçmişle bir ilişkisi bulunduğunu, -dır takısı da şimdiyle olan ilişkisini
göstermektedir. Bu zamana Şimdi-Öncesi de diyebiliriz.
CÜMLE
YAPISI
Yardımcı
fiil olarak HAVE ve HAS (üçüncü tekil şahıs için) kullanılır.
OLUMLU
CÜMLE :
ÖZNE + HAVE/HAS + FİİL (ÜÇÜNCÜ BİÇİMİ)
Kullanılışı
:
- Geçmişte başlayıp şu ana kadar devam
eden eylemleri anlatır. Bu amaçla kullanıldığında, "şu ana kadar" ya da şimdiye kadar" anlamına gelen up to now, until now, so, far gibi ifadeler
eklenir. Ayrıca "..den beri" anlamına gelen since ya
da for gibi zaman gösteren sözcükler de sık
kullanılır.
I have
lived in Ankara since 1995. (1995'dan beri Ankara’da
yaşıyorum.)
- Geçmişte tekrarlanmış, gelecekte de
tekrarlanabilecek eylemleri ve durumları anlatır.
I have
eaten there several limes (Orada birçok kez
yemek yemişimdir.)
- Geçmişte kesin olarak belirtilmeyen
bir zamanda yer alan eylemleri anlatır. Kesin bir zaman belirtilmediği için çoğu
kez aşağıdaki sözcükler kullanılır:
|
Already
|
halen
|
|
At last
|
nihayet
|
|
Fınally
|
sonunda
|
|
Ever
|
herhangi
bir zaman
|
|
Never
|
hiçbir
zaman
|
|
Lately
|
son
zamanlarda
|
|
Recently
|
son
zamanlarda
|
I have
already read that book. (Bu kitabı zaten
okumuştum.)
We haven't
finished yet. (Henüz bitirmiş
değiliz.)
Have you seen them lately? (Son zamanlarda onları gördün
mü?)
I have
never played tennis. (Hiç tenis oynamış değilim.)
Have your ever
played tennis? (Hiç tenis
oynadın mı?)
- Yeni bitirilmiş bir eylemi anlatmak
için kullanılır. Bu amaçla, bir fiil öncesi zarf olan just çok sık kullanılır.
He has just
left. (Az önce ayrıldı.)
- This morning/afternoon/evening/week/month/year/spring/summer etc.
today
tonight.
Yukarıdaki zaman ifadeleriyle
kullanıldığında, anlatılan eylem bitmiş,belirtilen zaman daha
bitmemiştir.
I have
worked very hard today. (Bugün çok çalıştım.)
You have
slept the vvholo day today. (Bugün bütün gün uyudun.)
- Yukarıdaki iki cümlede yapılan
eylemler bitmiştir, gün hâlâ bitmemiştir. Geçmişte olup biten, ama etkisi hâlâ
süren eylemler için kullanılır.
I have
caught a cold.(Nezle
olmuşum.)
- Zaman zarfı cümleciklerinde,
gelecekte bitirilecek eylem anlamında kullanılır.
I will
se you after I have finished nıy work. (İşimi bitirince/bitirdikten sonra seni
göreceğim.)
Yukarıdaki cümlede AFTER yerine şu
bağlaçlar da kullanılabilir:
before: önce
when: ... dığı
zaman
as soon
as: ... olur olmaz
if: eğer (zaman zarfı cümleciği için
bağlaç değildir)
- Varsayım gösteren bir isim
cümleciğinde kullanılır.
think
suppose
imagine
gather
believe
guess
am sure
am afraid
Şimdi öncesi zaman ile kullanılan
edatlar
İngilizce
öğrenenlerin kullanırken sık sık yanılgıya düştükleri
iki sözcük SINCE ve FOR edatlarıdır.
SINCE
Geçmişte
verilen bir başlangıç noktasından bu ana kadar anlamını
taşır.
Geçen süre
(kaç yıl, ay, hafta, gün vb. olduğu) belirtilmez.
Since this morning (Bu sabahtan
beri)
Since 10
o’clock (saat
10’dan beri)
Since last week (Geçen haftadan
beri)
Since 1980
(1980’dan beri)
Since 5
years ago (beş yıl
öncesinden beri)
Since I met
you (Sana
rastladığımdan beri)
FOR
Şimdi
öncesi zamanda kullanıldığında, geçmişte
başlayan bir eylemin su ana kadar ne kadar süredir devam ettiğini
gösterir.
For sözcüğü ile geçen zaman birimi
ya da, uzun/kısa sıfatlarıyla nitelenen zaman
belirtilir.
several hours
(birkaç saattir)
three days (üç
gündür)
a short time/a long time (kısa/uzun bir zamandır)
two vveeks
(iki haftadır)
five years/months (beş
yıldır/aydır)
some time (bir
süredir)
SÜREGELEN ŞİMDİ ÖNCESİ
ZAMAN (PRESENT PERFECT CONTINUOUS TENSE)
"Yapıyorum/yapmaktayım" biçimindeki
ifadeler için kullanılır.
CÜMLE
YAPISI
Süregelen
şimdi öncesi zaman için yardımcı fiil HAVE/HAS ’tır.
OLUMLU
CÜMLE :
ÖZNE + HAVE/HAS BEEN + FİİL (ing)
Kullanılışı
:
Geçmişte
başlayan bir eylem içinde bulunduğumuz anda hâlâ devam ediyor olabilir. Bu da
genellikle
stay (kalmak)
wait (beklemek)
sit (oturmak)
stand (ayakta durmak)
lie (uzanmak, yatar durumda olmak)
study (öğrenmek için çalışmak, incelemek)
learn (öğrenmek)
live (yaşamak, bir yerde yaşıyor olmak)
rest
(dinlenmek) vb.
fiillerle
gösterilir.
Present Perfect
Tense (Şimdi öncesi zaman) : Geçmişte başlayan ve belki de hâlâ devam eden bir
eylemi anlatır, ama önemli olan, eylemin anlattığı
DURUMDUR.
Present Perfect
Continuous Tense (Süregelen şimdi öncesi zaman) : Yine
geçmişte başlayıp hâlâ devam eden bir eylemi anlatır, ama önemli olan, DEVAM
EDEN EYLEMDİR.
Örnek
:
a) Someone has used my towel. (Birisi havlumu
kullanmış.)
b) Someone has been using my towel. (Birisi [devamlı] havlumu
kullanıyor.)
a)
cümlesinde ortaya çıkan bir durum vardır ve ilk kez fark ediliyordur. Devam edip
etmeyeceği belli değildir.
b)
cümlesinde ise, durum ikinci kez fark ediliyor ve eylem devamlılık kazanıyor.
Belki havlu ertesi gün de kullanılmış olacaktır.
|